Mjegulla mendore në perimenopauzë: pse ndodh dhe çfarë ndihmon
Harron fjalët, humbet fillin e mendimit, hyn në dhomë dhe nuk e di pse. Çfarë është mjegulla mendore në perimenopauzë, pse ndodh dhe kur ia vlen të flasësh me mjekun.
Lexo artikullinÇfarë është “mjegulla mendore”
Mjegulla mendore nuk është diagnozë. Është mënyra si e përshkruajnë shumë femra atë që ndiejnë: hyn në dhomë dhe harron pse erdhe, fjala të mbetet në majë të gjuhës, ose të duhet më shumë kohë për t’u përqendruar në një detyrë që dikur e bëje shpejt.
Nuk je duke e “humbur mendjen”. Problemet me kujtesën përmenden si një nga ndryshimet që mund të shfaqen në vitet rreth menopauzës. Dhe lajmi i mirë është se shumica e simptomave të menopauzës përmirësohen pas saj, edhe pa trajtim.
Pse ndodh në perimenopauzë
Estrogjeni, hormoni kryesor femëror, nuk vepron vetëm te vezoret. Truri ka shumë receptorë për estrogjenin, domethënë “pika lidhjeje” ku hormoni jep sinjale, edhe në zonat që lidhen me humorin. Në perimenopauzë, nivelet e estrogjenit luhaten fort, dhe truri ka nevojë për kohë që t’u përshtatet.
Por hormonet janë vetëm një pjesë e historisë. Gjumi i ndërprerë, djersitjet e natës, stresi, ankthi dhe ngarkesa e përditshme ndikojnë po aq në qartësinë e mendjes. Puna, fëmijët, prindërit që kanë nevojë për ty: e gjithë kjo kërkon vëmendje. Shkenca ende po e studion se sa i takon secilit faktor.
Jo çdo simptomë shkaktohet nga perimenopauza. Problemet me tiroiden, niveli i ulët i vitaminës B12, depresioni, disa ilaçe, alkooli ose gjumi i keq mund të japin ndryshime të ngjashme në kujtesë. Shumë nga këto shkaqe trajtohen, prandaj ia vlen t’i flasësh mjekut, sidomos nëse ndryshimet janë të reja ose po rëndohen.
Harresa e zakonshme apo diçka më shumë?
Shumë femra në midlife frikësohen se harresa është shenjë e hershme e demencës, një gjendje ku të menduarit, kujtesa dhe gjykimi dobësohen aq sa ndikojnë në jetën e përditshme. Kjo frikë është e kuptueshme, sidomos nëse ke parë dikë të afërt me këtë sëmundje. Por ka dallime të qarta:
- Harresë e zakonshme: humb diçka herë pas here dhe pastaj e gjen; herë-herë nuk të vjen fjala e duhur; harron cila ditë është, por të kujtohet më vonë.
- Shenja që duan vëmendje: i humb gjërat shpesh dhe nuk i gjen dot; ngatërron datën ose stinën; e ke të vështirë të ndjekësh një bisedë; punët e zakonshme, si pagesat, bëhen të vështira.
Sëmundja e Alzheimerit është shkaku më i shpeshtë i demencës dhe është më e zakonshme pas moshës 65 vjeç. Shenjat e para zakonisht janë probleme të lehta me kujtesën, si harrimi i bisedave apo ngjarjeve të fundit. Demenca nuk është pjesë normale e plakjes. Nëse të shqetëson diçka, mos prit: fol me mjekun herët.
Gjumi është themeli
Kur fle keq, edhe dita e nesërme ndihet më e mjegullt. Në perimenopauzë gjumi shpesh ndërpritet nga djersitjet e natës, zgjimet e shpeshta ose mendimet që nuk të lënë të qetë. Kujdesi për gjumin është ndër hapat më praktikë për një mendje më të kthjellët.
- Mbaj një orar të rregullt për të fjetur dhe për t’u zgjuar, edhe në fundjavë.
- Dhoma të jetë e freskët, e errët dhe e qetë.
- Lëviz gjatë ditës, sidomos jashtë në dritë natyrale.
- Kafenë mbaje për mëngjes dhe alkoolin për raste të rralla.
Nëse gërhit fort ose zgjohesh si pa frymë, fol me mjekun. Mund të jetë apnea e gjumit, kur frymëmarrja ndërpritet për pak çaste gjatë natës.
Çfarë është e mirë për zemrën, është e mirë edhe për trurin
Truri ushqehet nga enët e gjakut. Prandaj tensioni i lartë, kolesteroli i lartë, diabeti dhe duhani ndikojnë edhe në shëndetin e trurit në vitet që vijnë. Midlife është koha kur këta faktorë shpesh shfaqen në heshtje, dhe kur ke ende shumë kohë për t’i mbajtur nën kontroll.
Lëvizja e rregullt është ndër investimet më të mira që mund t’i bësh trurit. Nuk ka nevojë të jetë maratonë: ecja e shpejtë, vrapimi i lehtë, vallëzimi ose stërvitja e forcës llogariten të gjitha. Nuk lëviz për të “djegur” diçka, por për trurin që do të kesh pas 20 e 30 vjetësh.
Çfarë mund të bësh që sot
- Lehtësoje kujtesën. Lista, kalendar në telefon, një vend i përhershëm për çelësat. Nuk është dobësi, është strategji e zgjuar.
- Bëj një gjë në një kohë. Kalimi nga një detyrë te tjetra e lodh përqendrimin.
- Mëso diçka të re. Një gjuhë, një instrument, një valle e re: truri do sfida.
- Ruaj lidhjet me njerëzit. Shoqëria, bisedat dhe aktivitetet në grup e mbajnë trurin aktiv.
- Kontrollo dëgjimin dhe shikimin. Dëgjimi i dobësuar që nuk trajtohet lidhet me rrezik më të lartë për demencë në të ardhmen.
- Kujdes me premtimet. Tabletat, suplementet dhe lojërat që premtojnë “tru më të mprehtë” shpesh nuk kanë prova të mjaftueshme. Para se t’i blesh, pyet mjekun ose farmacistin.
Nuk ke nevojë t’i ndryshosh të gjitha menjëherë. Zgjidh një hap për këtë javë. Truri yt do ta ndiejë.